Örnek Sorular ve Çözümler
Örnek Soru 1 — Başabaş Noktası
Bir işletmenin sabit giderleri 480.000 TL, birim satış fiyatı 120 TL, birim değişken maliyet 80 TL'dir. Başabaş noktası kaç birimdir?
BBN = Sabit Giderler / (Satış Fiyatı - Birim Değişken Maliyet)
BBN = 480.000 / (120 - 80) = 480.000 / 40 = 12.000 birim
Cevap: 12.000 birim
Katkı payı = 120 - 80 = 40 TL/birim. 12.000 birim satışta toplam katkı payı 480.000 TL olup sabit giderleri tam karşılar.
Örnek Soru 2 — GÜG Kapasite Farkı
Normal kapasite 25.000 saat, gerçekleşen kapasite 20.000 saat, sabit GÜG bütçesi 500.000 TL'dir. Kapasite kullanım farkı nedir?
Standart yükleme oranı = 500.000 / 25.000 = 20 TL/saat
KKF = (Normal - Gerçek) × Oran = (25.000 - 20.000) × 20 = 100.000 TL OLUMSUZ
Cevap: 100.000 TL Olumsuz Fark
Kapasite eksik kullanıldığı için olumsuz fark oluştu. Bu fark gelir tablosuna gider olarak aktarılır.
Örnek Soru 3 — Tam/Değişken Maliyet Farkı
10.000 birim üretilen ürünlerin 8.000 birimi satılmıştır. Sabit GÜG 200.000 TL'dir. Tam maliyet ile değişken maliyet yöntemleri arasındaki kâr farkı nedir?
Sabit GÜG/birim = 200.000 / 10.000 = 20 TL
Stoktaki birim = 10.000 - 8.000 = 2.000 birim
Kâr farkı = 2.000 × 20 = 40.000 TL
Cevap: 40.000 TL
Tam maliyette 40.000 TL sabit GÜG stokta kalır ve dönem gideri olmaz. Değişken maliyette tüm sabit GÜG dönem gideridir. Bu nedenle tam maliyet kârı 40.000 TL daha yüksektir.